ذکر شریف یونسی
مراحل ذکر
«ذکر» در مرحله اول: عبادت وصلوة ودعاهای مرسومی است که معنی خواندن وطلب می دهد .در مرحله دوم :ذکر جلی است که درآن اشراق پیدا می وشد :انسان در خود فرو می رود وبه آ وحدت وصل می وشد .
مرحله سوم ذکر: ذکر خفـّي است که وارد «عالم وحدت » می شود ،جز به خدا نمی اندیشید وجز خدا چیزی نمی بیند :آنچه که نادیدنی است را می بیند وآنچه ناگفتنی است برایش می گویند .این عالم را عالم وحدت وجود می نامند .
توضیح :یک عبادت دستوری داریم که تعبّدی است که احکام شرع رابه وجود می اورد .این احکام توسط پیغمبر(ص) مقرر شده است واساس دین وترقـّی معنوایات ازآن جا آغاز می شود .رعایتس بر همه واجب است .ودر مرحله عرفان علاوه بر دستورات قبلی ،اذاکاری هم اضافه می شود که مقداً از اسماءالله استفاده می شود .بخشی از این اسماءالله را می توان در «اذکار جلیّ» قرار داد وقسمتی رادر «اذکار خفـّی»ولی به طور کلی همه ی اسماءالله را می توان در هر دو به کار برد .
ذکر خفـّی:
آن است که انسان در خود فرو برود وفارغ از تمام افکار واذهان آنچه در وجود طبیعتش هست کنار بگذارد ودر «وجه الله » محسوب شود:آن چنان ذکری که مولا امیرالمومنین(ع) در سجادهٔ ،پیکان تیر رااز پای حضرتش کشیدند ومتوجّه نشد . خواص ذکر خـفـّی تزکیه ینفس وسوق به اشرا وعوالم وتجـلـّی باطنی است .
ذکر جلیّ:
مثل نماز جماعت است به شرطی که هدف اقاامه کنندگان یکی باشد .یعنی هدفشان تقّرب به خدا وتزکیه ی نفس باشد .«ذکر جلیّ» گاهی به قصد حضور قلب است ،و گاهی برای تقّرب به خداست وگاهی هم در حال ذوق وسرور است .وقتی برای حضور قلب است همواره باید از اسماءالله باشد (ماند یا کریم ،یا رحیم ،یا الله و...) وقتی هم که برای تقـّرب به خداست باید جنبه ی هدایت داشته باشد (مانند لا اله الا هو ،لا اله الا حق، لااله الا الله و..) یعنی یکی از اسمای الهی را باید طوری ترکیب کرد که عظمت خدا نشان دهد.وقتی در حال ذوق وسرور است می توان تواشیح ومولودی های خواند که در وصف علی(ع) وائمه طاهرین باشد .